Godło Tanzani

 

 

 

 

 

TANZANIA

Zjednoczona Republika Tanzanii (w suahili: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) leży we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim i zajmuje obszar około 948 tys. km2. Mieszka tam około 39,3 mln ludzi. Do Tanzanii należą duże wyspy: Zanzibar, Pemba i Mafia oraz kilka mniejszych. Stolicą jest miasto Dodoma, jednak siedzibą rządu jest Dar es Salaam – dawna stolica Tanzanii. Języki urzędowe to suahili i angielski.

Zjednoczona Republika Tanzanii powstała w 1964 roku z połączenia Tanganiki, niepodległej od 1961 i Zanzibaru, niepodległego od 1963. Prezydentem Tanzanii został dotychczasowy prezydent Tanganiki, Julius Nyerere, jednym z 2 wiceprezydentów — ówczesny prezydent Zanzibaru, A. Karume,a po jego đmierci w yamachu w 1972 r. — A. Jumbe. Pierwszą, tymczasową konstytucję ogłoszono w 1965 r.. Rządy w obu częściach państwa sprawowała jedna partia — Afrykański Narodowy Związek Tanganiki (TANU).

Grupy etniczne: Afrykańczycy 99% (Nyamwezi, Sukuma, Swahili, Hehe, Bena, Mahonde).
Religie: chrześcijaństwo wyznaje ok. 45% mieszkańców, islam – ok. 35%, tradycyjne wierzenia afrykańskie – ok. 20%.

Tanzania map
WARUNKI NATURALNE

Większą część Tanzanii zajmuje rozległy płaskowyż Uniamwezi (wys. 900–1500 m n.p.m.), rozcięty rowami tektonicznymi, należącymi do systemu Wielkich Rowów Afrykańskich. W obrębie rowów wznoszą się wysokie masywy górskie, przeważnie wulkaniczne: Kilimandżaro (5895 m n.p.m., najwyższa góra w Afryce), Meru (4565 m), Rungwe (2960 m n.p.m.). Wzdłuż Oceanu Indyjskiego ciągnie się pas nizin. U wybrzeży miejscami występują rafy koralowe. Wyspy nizinne, zbudowane z wapieni koralowych.

Największe jeziora Tanzanii to: Tanganika, Niasa, zwane też Malawioraz Jezioro Wiktorii. Krajobraz to przede wszystkim sawanny, w dolinach rzek skrawki lasów wiecznie zielonych, na wybrzeżu namorzyny (lasy mangrowe). Na południu i zachodzie znajdują się widne lasy zrzucające liście w porze suchej (miombo), w górach do wys. 2900 m n.p.m. lasy wiecznie zielone, a do wysokości 4000 m n.p.m. subalpejskie zarośla. Powyżej 4000 m n.p.m. występują osobliwe rośliny afroalpejskie, czyli podobne do rosnących w Alpach, ale występujące wyłącznie w Afryce.

W Tanzanii znajdują się liczne rezerwaty i parki narodowe: Serengeti, Tarangire, Mikumi, Lake Manyara, Mt Kilimanjaro, Ngorongoro, Mikumi i wiele innych. Największy, Serengeti, wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO

KLIMAT

Tanzania ma klimat podrównikowy: suchy na płaskowyżu, a wilgotny na wybrzeżu i na wyspach oraz w wyższych piętrach gór.

Na północy kraju występują dwie pory mokre (kwiecień-maj oraz listopad-grudzień), na pozostałym obszarze pora deszczowa trwa od kwietnia do maja.

Średnie temperatury Tanzanii (w °C)
I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
31° 31° 28° 27° 26° 25° 19° 19° 19° 25° 27° 28°

SZCZEPIENIA I ZDROWIE

Obowiązkowe bywa szczepienie na żółtą febrę – Tanzańscy urzędnicy mogą sprawdzać zaświadczenie na granicy. W Warszawie można się zaszczepić w Sanepidzie (róg Chłodnej i Żelaznej) lub w poradni chorób tropikalnych szpitala przy ul. Wolskiej. Czy aktualnie to szczepienie jest wymagane informujemy naszych gości na bierząco.

W Tanzanii występuje też malaria i jej groźna odmiana – malaria mózgowa. Niebezpieczeństwo zachorowania pojawia się zwłaszcza w porze deszczowej, czyli w kwietniu i maju. Pozostałe, suche miesiące są dosyć bezpieczne. Przed malarią można się zabezpieczyć przyjmując leki profilaktyczne. Dostępnych jest wiele środków, ale jeden, ze względu na silne działanie i skutki uboczne, stanowczo NIE jest wskazany w przypadku nurkowania. Odradzamy LARIAM, szwajcarskiej firmy La Roche. Bardzo skuteczny i polecany jest MALARONE. Kurację należy rozpocząć 2 dni przed wyjazdem i kontynuować jeszcze 1 tydzień po powrocie. Należy przyjmować 1 tabletkę dziennie. Zobacz dział Malaria i zdrowie

Zalecamy picie butelkowanej wody mineralnej, którą można kupić wszędzie. Woda w kranach jest bezpieczna tylko po przegotowaniu.

WIZA

Obywatele polscy otrzymują wizę turystyczną na granicy, przy wjeździe do Tanzanii. Jest ona ważna maksymalnie 3 miesiące i kosztuje 50 USD. Najbliższa polska ambasada znajduje się obecnie w Nairobi.

PIENIĄDZE

Miejscową walutą jest szyling tanzański (Tsh) 1 USD = ok. 2000 Tsh+. Można również płacić w dolarach. Na Zanzibarze są  bankomaty,  w mieście Stone Town. Jest ich w tej chwili sporo. Maksymalna kwota jaka jednorazowo można wyciągnąć jest 400 000 Tsh czyli równowartość 200 USD. Bank miejscowy pobiera za taką wypłatę prowizję w wysokości 7 500 Tsh czyli niecałe 4 USD.

Istnieją też punkty, gdzie można pobrać pieniądze z karty kredytowej, np. w Mtoni Marine Center (6% prowizji), niedaleko Stone Town. Niektóre z kantorów i banków wymieniają wciąż rzadko już używane  czeki podróżne. Karty płatnicze przyjmowane są jedynie w lepszych restauracjach i w sklepach dla turystów i zazwyczaj taka płatność oznacza pobranie dodatkowej prowizji ok. 5% wartości zakupu.

Pieniądze można wymieniać bez większego problemu. UWAGA: nigdzie nie są akceptowane stare banknoty dolarowe z tzw. „małymi głowami”! DRUGA UWAGA: najlepszy kurs uzyskamy wymieniając banknoty po 50 i 100 dolarów. Wymieniając banknoty o niższych nominałach uzyskamy nieco niższy kurs wymiany. Niemniej… TRZECIA UWAGA: …dobrze mieć przy sobie trochę dolarów w niskich nominałach na codzienne wydatki. UWAGA CZWARTA: Tanzańczycy zdecydowanie chętniej przyjmują dolary niż euro.

Misc010Misc008Misc006Misc003Misc005Misc009

PRĄD – 220 V, wtyczki angielskie. Konwertery do wtyczek angielskich, zwane też przejściówkami, można kupić na miejscu.

CO ZABRAĆ?

Na pewno przydadzą się lekkie ubrania, krem do opalania z wysokim filtrem, okulary przeciwsłoneczne i czapka od słońca. Warto też zaopatrzyć się w spray na komary, najlepiej jeszcze przed wyjazdem. Planując wyprawę na safari lub/i Kilimandżaro koniecznie trzeba pamiętać o cieplejszych ubraniach. Z kolei krater N’Gorongoro znajduje się na wysokości 3600 m n.p.m. i jest tam chłodno w nocy; warto wtedy mieć pod ręką sweter czy bluzę. Na Kilimandżaro, na wysokości blisko 6000 m n.p.m., temperatura spada poniżej zera, zatem przyda się strój przypominający o nadchodzącej zimie. Trzeba też mieć dobre buty trekkingowe. Na safari buty trekkingowe nie są potrzebne. Więcej szczegółowych informacji w części Safari info i Kilimanjaro info.

Do waznych rzeczy, które należy ze sobą mieć bez względu na plan podróży po Tanzanii i Zanzibarze to latarka, awarie prądu sa częste i niespodziewane i choć większość przyzwoitych hoteli ma generatory, to nikt nie chce być całkowicie zaskoczony.

PRZELOTY

Z Europy do Tanzanii bezpośrednio latają linie British Airways, KLM, Swiss, Ethiopian, Condor, Air Emirates, Quatar i Kenya Airways. Docierają do Dar es Salaam, na litnisko Kilimanjaro lub na Zanzibar. W tej chwili najlepsze połączenie ma KLM, który przy współpracy z Kenya Airways lata na Zanzibar. Samoloty latające na lotnisko Kilimandżaro w północnej Tanzanii, sa najwygodniejsze dla osób planujących trekking na Kilimandżaro lub/i  na safari północne (m in. Serengeti i N’Gorongoro). Ponadto dobre połączenia miewają sezonowo inne linie.

 

ZANZIBAR

Zanzibar jest autonomiczną częścią republiki Tanzanii. Ma 130 km długości oraz 50 km szerokości i leży kilkadziesiąt kilometrów od wybrzeży wschodniej Afryki, na Oceanie Indyjskim, 7 stopni na południe od równika.

Zanzibar jest archipelagiem składającym się z 3 dużych wysp i kilku mniejszych wysepek. Te większe to Unguja (Ungudźa), zwana potocznie Zanzibarem i Pemba, położona 55 km na północ od Unguji oraz nieco bardziej oddalona na południe Mafia. Unguja jest chętniej odwiedzana i ma znacznie lepszą infrastrukturę turystyczną niż pozostałe, ale to także się z czasem zmienia. Tutaj też znajdują się stolica wyspy – Stone Town oraz lotnisko międzynarodowe. Natomiast Pemba jest wyspą dziką, trudniej dostępną, porośniętą gęstą dżunglą. Mafia natomiast to cichy, ukryty raj dla miłośników nurkowania.

Przez stulecia Zanzibar żył z handlu. Przyjeżdżali tu kupcy z Bliskiego Wschodu, Indii, Afryki, czy także z Europy. W starożytności także Rzymianie i Persowie. Do lat 60-tych XX wieku był niezależnym sułtanatem. Większość Zanzibarczyków wyznaje islam – w bardzo łagodnej i przyjaznej formie. Językiem urzędowym jest suahili. Dzisiaj Zanzibar znany jest głównie z uprawy goździków i innych przypraw. Przyciąga naturalnymi urokami , plażami i coraz ciekawsza infrastrukturą turystyczną. Wciąż urzeka prostotą i odmiennością.

Mapa ZNZ

NUNGWI I OKOLICE

Nungwi, gdzie mieszczą się bazy nurkowy i nasz były już dom, to nastrojowa wioska rybacka na północnym cyplu Zanzibaru, 60 km od Stone Town. Dzięki turystom wioska dynamicznie się rozwija, niemniej miejsce nadal jest kameralne i tak nie zatłoczone, przynajmniej jak nie ma szczytu sezonu; panuje tu urocza, przytulna atmosfera. Trzydziestometrowe palmy górują nad chatkami o dachach z liści palmowych (tzw. makuti) i nad białymi, czystymi plażami, otoczonymi niewielkimi skałkami. Wzdłuż plaży rozlokowało się kilkanaście (przyp. 2016) restauracji podających dania z owoców morza oraz barów, w których kwitnie życie nocne. W wiosce jest klinika i kilka sklepów sprzedających podstawowe artykuły. Jest też kilka kawiarenek internetowych a Wifi jest prawie w każdym hotelu, można bez przeszkód zadzwonić do Europy z hotelu, działają bez przeszkód polskie telefony komórkowe.

Do gości z Europy mieszkańcy Nungwi odnoszą się bardzo przyjaźnie. Większość miejscowych zajmuje się łowieniem ryb lub praca w branży turystycznej. O zachodzie słońca można obserwować tradycyjne, drewniane łodzie dhow, powracające z morza. Rybacy chętnie sprzedają świeże ryby turystom oraz restauracjom serwującym codziennie morskie przysmaki. Życie w Nungwi toczy się nie w rytmie zegarków, ale pływów Oceanu oraz wschodów i zachodów słońca. To miejsce, by schować się przed cywilizowanym światem i zapomnieć o miejskiej rzeczywistości. W ostatnich latach jest więcej turystów niż kiedyś, ale to wciąż bardzo urokliwa wioska.

STONE TOWN

To stolica Zanzibaru, miasto słynne w przeszłości z handlu niewolnikami. Przybywali tu przez stulecia handlarze z Indii, kupcy arabscy, afrykańscy oraz europejscy. Warto zapuścić się w wąskie uliczki i zakamarki starówki, by poczuć atmosferę sprzed wieków. W Stone Town można zrobić świetne zakupy, zjeść dobry posiłek w jednej z wielu lokalnych knajpek i podziwiać różnorodność kultur, tworzących wyjątkowy klimat wyspy. Jednodniowa wycieczka do miasta wystarcza, żeby sporo zobaczyć, pospacerować w labiryncie wąskich uliczek i potargować się w sklepach. Droga z miejsc plażowych czy to na północy czy na wschodzie do Stone Town zajmuje około godziny.

Atrakcje miasta to:
• wieczorny targ z owocami morza i rybami w Forodhani Gardens, gdzie na licznych straganach przyrządza się pyszne i tanie dania, głównie z grilla. Można tu zjeść kraba, langustę, krewetki, kalmary, marlina, spróbować rekina czy barakudy;
• katedra katolicka, wybudowana na miejscu dawnego targu niewolników;
• starówka o wąskich uliczkach i wysokich kamienicach z przepięknymi, rzeźbionymi drzwiami. Zwyczaj rzeźbienia drzwi przywieźli na Zanzibar Hindusi parę wieków temu i szybko się on tu przyjął;
• targ z rybami, mięsem i warzywami, zwany Darajani (Daradżani) Market. Zapach targu może nie przypomina Chanel no.5, niemniej miejsce jest bardzo ciekawe: barwne, tłoczne i hałaśliwe. Rozmaite owoce i jarzyny, bywa, że mało nieznane Europejczykom, przyprawy oraz morskie stworzenia, często imponujących rozmiarów, robią duże wrażenie.

Stone Town map

KOMUNIKACJA ZE ŚWIATEM

Polskie telefony komórkowe działają na wyspie bez kłopotu. Miejscowa karta SIM kosztuje od 5 USD, a minuta rozmowy z Polską 1,5 USD. Internet dostępny jest w większości hoteli i w kafejkach. Można także kupić sobie kartę SIM z transferem danych, to najlepsze rozwiązanie dla osób ze smartfonem lub tabletem.

KUCHNIA

Specjalnością Zanzibaru są ryby i owoce morza, dostępne wszędzie, zawsze świeże i różnorodne. Na Zanzibarze, zwanym też wyspą przypraw, rośnie właściwie wszystko to, co rosło tam tradycyjnie i co zostało sprowadzone na przestrzeni wieków przez kupców z Azji Mniejszej, Indii oraz Europy. Rozmaitość ziół, korzeni i owoców jest ogromna, choć dostępność poszczególnych produktów zależy od sezonu.

W Nungwi i sąsiedniej wiosce Kendwa jest sporo restauracyjek i barów, podobnie jak w Stone Town. Większość z nich oferuje zarówno dania miejscowe, jak i kuchni europejskiej. Te ostatnie często z lokalnym kolorytem. Średnia cena posiłku w przeciętnej restauracji wynosi ok. 10-15 USD, w drogiej – nie więcej niż 25 USD. Piwo kosztuje 1,5 -2 USD, butelka wina z RPA – ok. 10 -15 USD, drink w barze – kilka dolarow, butelka wody mineralnej w sklepie – 50 centów.

POGODA I KLIMAT

Zanzibar jest typowo tropikalną wyspą. Oznacza to, że klimat jest gorący i bardzo wilgotny. W ciągu dnia temperatura powietrza sięga często 35º C. Średnia temperatura wody nie spada poniżej 25º C, a często wynosi 29-30º C.

Pora deszczowa przypada na kwiecień i maj, ale opady zdarzają się także sporadycznie w pozostałych miesiącach, zwłaszcza w październiku.

W grudniu, styczniu i lutym wieje północny monsun, zwany kaskazi, w czerwcu natomiast – południowy, zwany kusi.

CO ZABRAĆ?

Prosimy zerknąć na część CO ZABRAĆ ? dotyczącą Tanzanii.

SZCZEPIENIA I ZDROWIE

Prosimy zerknąć na część SZCZEPIENIA i ZDROWIE dotyczącą Tanzanii. Odnośnie malarii możemy przypomnieć tylko, że w Nungwi jest mała klinika, w której można od ręki zrobić testy na malarię i w razie zachorowania natychmiast rozpocząć leczenie.

PIENIĄDZE

Prosimy zerknąć na część PIENIĄDZE dotyczącą Tanzanii.

WIZA

Prosimy zerknąć na część WIZA dotyczącą Tanzanii.

PRZELOTY

Większość informacji znajdą państwo w części PRZELOTY dotyczącej Tanzanii.

Z Dar es Salaam na Zanzibar leci się 15-20 minut. Lotnisko krajowe w Dar znajduje się tuż obok międzynarodowego, samoloty startują średnio co godzinę. Przelot w jedną stronę kosztuje do 100 USD. Z Dar es Salaam na wyspę można też dopłynąć promem. Podróż kosztuje 35 USD i trwa około trzech godzin. Za taksówkę z lotniska w Dar es Salaam do portu trzeba zapłacić mniej więcej 15 USD.

CO ROBIĆ A CZEGO NIE?

– NIE NALEŻY chodzić w kostiumach kąpielowych po wiosce i w miasteczku, bo to może być potraktowane jako obraza miejscowej kultury i tradycji, mocno związanej z islamem. Za skutki obrażenia tubylców powstałego w rezultacie publicznego pokazywania się w zbyt skąpym stroju nie odpowiadamy.
– NIE NALEŻY samotnie chodzić w nocy po Stone Town.
– NIE NALEŻY dać się naciagać tzw. „beach boys”, czyli mężczyznom, którzy oferuja wszelkiego typu usługi i towary nie zawsze z dobrymi intencjami.
– WARTO zachować spokój, gdy coś zajmuje wiecej czasu niż w Europie. Stare przysłowie tanzańskich pszczół mówi „ Europejczycy mają zegarki, a Afrykańczycy – czas”.
– WARTO korzystać wyłącznie z taksówek z licencją państwową. Są one oznaczone napisem TAXI. Osobiście ODRADZAMY AUTOSTOP.
– WARTO zamawiać posiłek zanim się okrutnie zgłodnieje, bo czas oczekiwania może być zaskakująco długi.
– WARTO UNIKAĆ samotnych spacerów i zostawiania podręcznego bagażu na plaży na odcinku Nungwi-Kendwa
– Dzieciom można dawać cukierki, ale pieniądze ośmielają je do żebrania.
PRĄD – 220 V, wtyczki angielskie, podobnie jak w całej Tanzanii. Przejściówki do wtyczek angielskich można kupić w Stone Town.

PODSTAWOWE ZWROTY W SUAHILI
jambo [wymawiane dźiambo] – cześć, dzień dobry; odpowiadamy – jambo
mambo – cześć; odpowiadamy – poa, czyli w porzadku.
nzuri – dobrze, ładnie
sinzuri – niedobrze, nieładnie
kwaheri [wym. kłaheri] – do widzenia
badai – na razie
jina [dźina] lako nani – jak masz na imię ?
wapi [łapi] – gdzie jest?
kwanini [kłanini] – dlaczego ?
kweli [kłeli ] – naprawdę ??
sawa [sała] – OK, dobra
hakuna matata lub hamna shida [śida] lub hamna matatiso lub hamna kashesh [kaśkeś] – nie ma problemu, nie sprawy
duka – sklep
nyumbani [ńiumbani] – dom
mimi – ja
wewe [łełe] – ty
barabara – droga (i nic więcej…)
chakula [ciakula] – jedzenie
maji [madźi] – woda
tafadali – poproszę
si fa hamu – nie rozumiem
sigilisa – słuchaj
samahani – przepraszam
fundi – majster lub fachowiec
polisi – policja
samaki – ryba
nyama [ńiama] – mięso
wali [łali] – ryż
bei ghani lub shilingi [silingi] ngapi – ile kosztuje?
kubwa [kubła] – duża/dużo/duży
kidogo – mało/mała/mały
sana – bardzo; nzuri sana – bardzo dobrze
nakupenda wewe [łełe] – kocham cię
bass – koniec, przestań
asante – dziekuję
leo – dzisiaj
kesho [kesio] – jutro
labda – może

Zobacz większy słownik Suahili[